زن در ایران باستان

اعتقادات و رفتار های نابخردانه ی عموم مردم، معرف شخصیت زن در جامعه ی امروزی شده. اعتقادات بر این بوده که زن به عنوان موجودی ضعیف،بی پناه و در خور حمایت باید به مرد تکیه کند و به چیزی با عنوان وظیفه ی اصلی یعنی بچه داری ،همسرداری و خانه داری بپردازد. کمتر مردانی هستندکه زنان را همردیف و همسان خود میدانند. متاسفانه هر چه اعتقادات مذهبی آنها بیشتر است زن را ضعیف تر میدانند. تعصب کورکورانه ی آنهاباعث شده فکر کنند زن باید کمتر در انظار عمومی ظاهر شود. در حضور دیگران از بردن نام همسر خودداری کرده و او را به اسم پسر بزرگتر،مادر بچه ها، عیال یا ضعیفه  صدا می زنند و حتی مخالف کار کردن او در بیرون از منزل هستند بخصوص اگر همکار مرد داشته باشد. از اینکه او را خانم یا عزیزم صدا کنند،ننگ دارند. زن در ایران باستان به عنوان یک قدرت مطلق بر جامعه ی مادر سالار آن زمان خود نمایی کرده است. به عنوان نمونه: آرتادخت رییس خزانه ی اردوان چهارم پادشاه اشکانی بوده و بدون اینکه به مردم فشار بیاورد و باج و خراج را افزون کند،کشور را به توانگری می رساند. از کارهای بزرگ او گرد آوری دارایی کشور و جلوگیری از هزینه های بیهوده درباریان و گرفتن باج و خراج از در آمد توانگران بود.کاساندان پس از کوروش بزرگ نخستین شخصیت قدرتمند کشور ایران بود. آمیتریس دختر داریوش بزرگ در نبردها پا به پای پدر می جنگید. گردیه خواهر بهرام چوبین در دلاوری و جنگاوری بلند آوازه بود. نام فرخ رو به عنوان نخستین زن وزیر در تاریخ امپراطوری ایران ثبت شده. وی از طبقه عام کشوری به مقام وزیری رسید. آرتمیس دریا سالار یا فرمانده نیروی دریایی خشایار شاه بود.  پانته آ زن فرمانده آرسیاب ،خود فرمانده گارد جاویدان بود. ابردخت،تگان و برز آفرید از سرداران ساسانی بودند. آذرنوش، ورزا، وهومسه، اسپاسیا، هومی یاستر، آریانتس و آپاما سرداران سپاه هخامنشی بودند. پرین دختر کیقباد مشاور امور قضایی بود. یوتاب خواهر آریوبرزن فرماندهی بخشی از سپاهیان برادر را به عهده داشت و پا به پای برادر آنقدر جنگید تا کشته شد. استاتیرا و آرتونس از فرمانده هان سپاه  داریوش بزرگ بودند. سورا دختر اردوان پنجم در ارتش پدر سمت سپهبدی داشت. پریساتیس همسر داریوش از ارتشبدان آن زمان بود. میترادخت از سرداران سپاه اشکانی بود.

زنانی که بر جایگاه والای حکومت تکیه زده اند چهره هایی مانند آذرمیدخت و پوراندخت و نیاک بودند. زنان سیاستمدار و دانشمند مانند آتوسا، استر، شهربانو، پروشات، پانته آ، کتایون، فرنگیس، فرانک، موژا و پورچیستا نماد قدرت و ارزش زن در جامعه ی ایران باستان هستند. اذرآناهید ملکه ی ملکه ها ی امپراطوری ایران در زمان شاپور یکم و بنیان گذار سلسله ی ساسانی بود. ماندانا مادر کوروش بزرگ موسس مدارس هخامنشی برای نوجوانان بود. اولین درسی که در این مدارس  می آموختند راستگویی بود و علاوه بر آن آموزش فنون  تیراندازی و سوار کاری بود. زنان در سوارکاری و جنگاوری و نبرد آموزش می دیدند. در یونان و روم باستان که ادعای تمدن والای بشری داشتند،کشتن زن به دست همسرش را امری غیر مجاز نمی دانستند در این گیر و دار بی قانونی اروپا بود که انسان ایرانی روزی را برای قدردانی از زن اختصاص داده بود. باستانی ترین یا کهن ترین کیش و آیین در ایران باستان زن پرستی بوده که اصلا دارای الهه یا ایزد بانو بودند و این به روشنی ثابت میکند که به جنس زن به دیده ی ستایش و حتی پرستش  می نگریسته اند.

زن همواره دارای مدیریتی قوی بوده .چنانکه پوراندخت وقتی به جای پدر نشست با مردان تهیدست چنین گفت: اینک من بر تخت شاهی نشستم .سوگند یاد میکنم که انجمن ها و گروه های کشور را متلاشی نکنم و آنان را یاری دهم. مردمانی را که از گنجهای ایران زمین بهره ای نجستند،یاری دهم و سهم هر ایرانی را به مساوات تقسیم کنم. مبادا در سرزمینهای ایران کسی مستمند و تهی دست باشد که من از این کار اندوهناک میشوم.در زمینه ی حقوق زن در ایران باستان همین قدر باید یاد آور شد که سات اسپ از خویشاوندان دربار هخامنشی به دلیل تجاوز به دختری ایرانی محکوم به مرگ و به دار آویخته شد. ما که در میان افکار غلط جامعه ی امروزی رشد فکری داشته ایم آیا به اجبار زن را موجودی ضعیف دانسته ایم یا به شایستگی او ایمان داریم؟

***

یاداشتی کوتاه یرای پسرگلم حسن کشوری صاحب وبلاگ کوروش ذوالقرنین:پسرم مدتی می شود که وبلاگت باز نمیشود. حتما درستش کن تا آدرس شاعر درمانده را برایت کامنت بگذارم.

/ 13 نظر / 6 بازدید
نمایش نظرات قبلی
محدثه

و از دیگر زنان فرهیخته ایرانی واز ادامه ان زنان با فرهنگ مهری عزیز است که با شجاعت از حقوق انسان و زنان دفاع می کند.مهری جان! در مملکت ما مردان هم مثل زنان تحقیر شده اند. ..

هادی

سلام خانم حسینی از اینکه در مورد نقش خانم ها در ایران باستان نوشتید ممنونم.ولی حیف که بعضی آقایان خصوصا مذهبیاشون به دلائلی که میدونید این حرفارو قبول ندارند.

سیاوش

سلام دوران امتحانات به خوشی باد التماس دعا

زهرا ب

یکی از زنان غیور و جنگاور و حق خود را بگیر، از قلم افتاد! زهرا بابایی!![نیشخند] . . . زیبا بوددد[گل]

روح سرگردان

درودبر زنجره عزیز...مرسی از لطف شما پشت تمام جنگهای تاریخ رد پای یک زن دیده میشود...زن...زن...هرگز نشناختمش.. وب اصلی من این آدرسی هست که الان باهاش اومدم...اون خبرایی که قرار بود واسشون گل بیارید اونجاست...وتوانایی دستهای یک زن...وعشق و..من[گل]

سوین

سلام در اولین فرصت متن رو می خونم لطف کردی آمدی[گل]

محدثه رضایی

زهرا بابایی را اضافه می کنم اگر همان بابایی دوست داشتنی باشد که در مهمانی ات دیدم. دختر تو و دختر او را هم اضافه می کنم به عنوان شیر زنان این خاک. به امید پیروزی!

مسافر

سلام دوست عزیزم .مهری جان خیلی خوشحالم که یکی این مطلب رو نوشت با الخره .من نرگسم عزیز دلم به کلبه فقیرونه منم سر بزن گلم . خوشحالم که باهاتون اشنا شدم .تورو خدا بازم در مورد زن ها بیشتر بنویس.چرا همیشه ما زن ها رو تحقیر میکنند که ماا نمیتونیم؟چرااااااااااااا؟دلتنگم. منت یذار و به این مسافر هم سری بزن.

مسافر

راستی مهری جان .دیدم نوشتین برای پسرم حسن کشوری. مهری جان شما نسبت با شهید کشوری نداریین؟ منتظر جوابتون هستم . [قلب][گل][گل][لبخند][ماچ]