گاهانبار

در گذشته اعیاد فصول سال را گاهانبار می گفتند که تعداد آنها ۶ بوده و هر یک ۵ روز ادامه داشته است. در این ایام طبق احکام مقرره بعضی مراسم را اجرا  و گوسفند قربانی می کردند. اسامی  اوستایی گاهانبارها از این قرار است:

١ _میذیوی زَرِمَیه (در ماه  اردیبهشت)

٢_ میذیوی شَم (در ماه تیر)

٣_ پَه ایتشَ هَهیا (پیتش ههی)(در ماه شهریور)

۴_ آیاثَریمه(در ماه مهر)

۵_ میذیایری(میدیاایریا)(در ماه دی)

۶_ هَمَسپَت مئیدی(مئیدیا)

گاهانبار ۶ یا همسپت مئیدی(مئیدیا)که در پنج روز اندرگاه واقع می شد در آغاز عید اموات بوده و ١٠ شبانه روز ادامه داشته. در اوستا فروردین یَشت بند ۵٢ _۴٩ آمده که در موقع همسپت مئیدی فَرَوَشی یا ارواح مومنین در مدت ١٠ شب به مسکن مردم نزدیک می شوند و تقاضای صدقه و قربانی دارند. بدین سبب این روز را روز "اموات " فروردیگان یا عید فَرَوَشی ها(فروهر) می نامند.

مئیدیا ئیریم یا میدیارم: نام پنجمین جشن بزرگ سال است. در اوستا مئیدیا ئیریه آمده به معنی میان سال. این جشن در دویست و نودمین روز یعنی در دی ماه در بهرام روز که روز بیستم است برگزار میشود و از چهارمین گهنبار تا این روز هشتاد روز فاصله است. این جشن ۵ روز طول می کشد. یعنی از روز شانزدهم تا بیستم دی ماه هنگام جشن میدیارم است و  در این گهنبار اهورامزدا جانوران را آفریده است.

مئیدیوک شَم: نام دومین جشن بزرگ سال است. در اوستا مئیذیوئی شَم به معنی میان تابستان است. این گهنبار در صد و پنجمین روز سال یعنی در تیر ماه در روز پانزدهم که دی به مهر است، برگزار می شود و از نخستین گهنبار ۶٠ روز فاصله دارد. در سنت زردشتی این جشن ۵ روز طول می کشد و از روز یازدهم تا پانزدهم تیر ماه جشن مئیدیوک شَم است. بیرونی در آثارالباقیه آن را مدیو شَم آورده . در این گهنبار اهورامزدا آب را آفریده است.

مئیدیوک زَرم:نام نخستین جشن بزرگ سال است که در بهار برگزار می شود. این گهنبار در اوستا مئیذیوئی زَرمیه آمده به معنی میان بهار. بیرونی در آثارالباقیه آن را مدیوزَرم آورده. این جشن در چهل و پنجمین روز سال یعنی در اردیبهشت ماه در پانزدهم که " دی به مهر" نامیده می شود، برگزار می گردد. در سنت زردشتی این جشن ۵ روز طول می کشد و از روز یازدهم تا پانزدهم اردیبهشت ماه گهنبار مدیوزَرم است. در این گهنبار اهورامزدا آسمان را آفریده است.

مأخذ:ایران در زمان ساسانیان،نوشته پروفسور آرتور پریستون سون، ترجمه استاد رشید یاسمی.

 

 

 

 

 

   + مهری حسینی - ۳:٥٩ ‎ب.ظ ; یکشنبه ۱۳۸۸/۱۱/۱۱